الشيخ فاضل اللنكراني
223
جامع المسائل (فارسى)
سؤال 901 : در موقع رسيدن سال خمسى مبلغ ده هزار تومان خمس بدهكار شدم و با وكيل مجتهد دستگردان كردم ، آيا مىتوانم از منافع سال آينده بپردازم ؟ جواب : در صورتى كه از منافع سال آينده پرداختيد ، بايد خمس مبلغى را كه مىپردازيد نيز بپردازيد و در فرض سؤال اگر دوازده هزار تومان بپردازيد برى الذّمة خواهيد شد . سؤال 902 : معنى دستگردان در خمس و ثمرهء آن چيست ؟ جواب : دستگردان به معنى اين است كه كسى كه خمس به مال او تعلق گرفته ، خمس مال خود را به مجتهد جامع الشرائط يا وكيل او مىدهد و بعد همان مقدار را از او قرض مىكند تا در آينده بدهد . و ثمرهء آن اين است كه شخص قبل از دستگردان ، حق تصرف در اموال خود را ندارد و اگر با آن كار كند اموال او به مقدارى كه رشد مىكند به صورت تصاعدى متعلق خمس مىشود يعنى سود مقدار خمس داخل مال خود را هم بايد بدهد . ولى بعد از دستگردان مىتواند در مال خود تصرف كند و اگر هم كار كند ، خمس آن تصاعدى محاسبه نمىشود . سؤال 903 : كسانى كه سال قرار مىدهند و دستگردان مىكنند و بعدا وجه دستگردان شده را نمىدهند يا مقدار كمى از بدهكارى خود را داده و بقيّه را نمىدهند ، آيا تصرّف در خانه و اثاث خانه و بقيّهء اموالشان جايز است يا نه ؟ جواب : اگر از اوّل ، كه دستگردان كرده ، قصد دادن نداشته ، اموال او متعلّق خمس است و تصرّف در آن ، جايز نيست و امّا اگر در موقع دستگردان قصد پرداختن داشته و بعد ، مسامحه مىكند . تصرّف در آن اموال ، مانعى ندارد . ولى بايد بدهى خود را بپردازد . بخشش و مصالحه خمس سؤال 904 : كسانى كه از حضرتعالى اجازه اخذ وجوهات و دستگردان و مصالحه دارند ، آيا مىتوانند در موقع حساب خمس اشخاص ، مقدارى از خمس را به آنها ببخشند ؟